Rozdział 5. Wiosny

Na ostatniej części wystawy zobaczymy instalację Święto wiosny autorstwa Katarzyny Kozyry. Po raz pierwszy została zaprezentowana w 2002 roku w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. Choć MOCAK kupił tę pracę już w 2012 roku, pokazuje ją u siebie po raz pierwszy. Wszystko przez to, że dzieło jest dużym wyzwaniem od strony technicznej i wymaga odpowiednich warunków.

Praca Kozyry to nawiązanie do słynnego baletu Igora Strawińskiego w choreografii Wacława Niżyńskiego z 1913 roku. Jego paryska premiera wywołała jeden z największych skandali w historii muzyki. Z czasem jednak to kontrowersyjne dzieło uznano za oficjalny początek muzyki nowoczesnej. Katarzyna Kozyra wzięła na warsztat układ taneczny z tego historycznego spektaklu i zrobiła z nim coś zupełnie nieoczekiwanego.

W instalacji wideo Kozyry (stworzonej za pomocą animacji poklatkowej) taniec wykonują osoby starsze. Składa się ona z dwóch kręgów:

• wewnętrzny (krąg śmierci): trzy wybrane ofiary tańczą śmiertelny układ i umierają, po czym wstają i zaczynają tańczyć od nowa,
• zewnętrzny (krąg życia): reszta zespołu krąży dookoła, nadając całości nieustanny rytm i tempo.

Artystka odwróciła tradycyjne zasady – zaangażowała do tańca osoby starsze i celowo pomieszała fizyczne cechy płci, tworząc dzieło, które można odczytać na nowo.

Dlaczego właśnie ta praca kończy całą wystawę? Bo Święto wiosny to symbol odrodzenia i pokonywania własnych ograniczeń. Pokazuje, że znane, utarte schematy można przełamać. Zamiast skupiać się na burzeniu i ruinach (od których zaczęliśmy wędrówkę), finał wystawy przypomina nam najważniejszą zasadę: po każdym kryzysie (i każdej zimie) w końcu przychodzi wiosna – niosąc ze sobą nowy, lepszy początek.