Łukasz Surowiec
(1985, Polska)
Berlin-Birkenau
2012

Z terenów przylegających do obozu Auschwitz-Bierkenau, gdzie w czasie II wojny światowej wysypywano prochy zamordowanych, artysta wykopał około 400 młodych brzóz. Ponad 300 zawiózł do Berlina, gdzie w ramach Biennale zostały posadzone w różnych lokalizacjach, między innymi w parkach, na terenie szkół, instytucji kulturalnych oraz w miejscach pamięci związanych z deportacjami i Zagładą. Pozostałe brzozy pozostawił w swoim ogrodzie lub rozdał przyjaciołom. Trzy z nich zostały włączone do wystawy Polska – Izrael – Niemcy. Doświadczenie Auschwitz, a po jej zakończeniu stały się częścią Kolekcji MOCAK-u i rosną przed wejściem do muzeum. Drzewa są nie tylko żywymi pomnikami, które mają za zadanie podtrzymywać pamięć o Holokauście, ale także potomkami jego świadków.
Miejsce: droga do muzeum od strony ul. Lipowej

Leopold Kessler
(1976, Niemcy / Austria)
Surrogate City Bike Station / MOCAK 2015
2015/2017

Leopold Kessler jest artystą działającym w przestrzeni publicznej, a jego interwencje mają postać akcji, zazwyczaj filmowanych, lub trwałych instalacji. Każdy ze swoich obiektów artysta projektuje dla konkretnych instytucji z uwzględnieniem specyfiki miejsca. Jedną z takich instalacji, „martwą kawiarnię”, można oglądać na dziedzińcu muzeum 21er Haus w Wiedniu. Obiekt zaprojektowany dla Kolekcji MOCAK-u wpisuje się właśnie w konwencję „nieużyteczności”. Jest to betonowa atrapa punktu wynajmu rowerów. Z daleka wygląda na prawdziwą stację rowerową, z bliska okazuje się rzeźbą.
Miejsce: droga do muzeum od strony ul. Lipowej

Jakub Julian Ziółkowski
(1980, Polska)
Duch naszego ludu
2022

Praca powstała na wystawę indywidualną artysty zatytułowaną Jesteście moi w MOCAK-u w 2023 roku. Swoją formą przypomina monumentalny totem. Zbudowana jest z pięciu betonowych kręgów, na których widoczne są płaskorzeźbione i malowane formy stanowiące charakterystyczne dla twórczości Jakuba Juliana Ziółkowskiego motywy: zmultiplikowane usta, nosy, piersi i oczy oraz węże i magiczne kamienie z abstrakcyjnymi wzorami. Zarówno poszczególne motywy, jak i forma rzeźby odsyłają do tematów duchowości i głębokiej relacji między tym, co cielesne, organiczne i zmysłowe, a tym, co stanowi kosmologiczny i metafizyczny wymiar rzeczywistości. Skala rzeźby, jej ciężar i chropowata materialność betonu uruchamiają w odbiorcy zmysłowe doświadczenie formy znane z eksperymentów minimalistów. Z drugiej strony odwołania do awangardowych i pierwotnych koncepcji duchowości, takich jak teoria duchowego wymiaru barwy (Kandinsky), praca z podświadomym działaniem symboli (surrealizm), obecność elementów typowych dla kultur pierwotnych (sztuka Aborygenów i Indian) czy faktura malarska przywodząca na myśl sztukę paleolityczną wywołują w odbiorcy poczucie przynależności do wspólnoty ludzkiej w jej historycznym trwaniu i poza podziałami geopolitycznymi. Poprzez liczne formalne nawiązania do historii sztuki, kultury i duchowości Ziółkowski włącza do odwiecznej relacji porządku gwiezdnego i biologicznego człowieka jako istotę kulturową, czyniąc ze swojej rzeźby dzieło na wskroś współczesne i humanistyczne.
Miejsce: obok wejścia głównego do muzeum

Mirosław Bałka
(1958, Polska)
AUSCHWITZWIELICZKA
2008/2009

Rzeźba ma formę betonowego tunelu o długości 17 metrów, wysokości 2,5 metra, szerokości 2,5 metra i wadze 17 ton. W jego suficie wycięto napis „AUSCHWITZWIELICZKA”, który dzięki światłu dziennemu pojawia się na ścianach jako projekcja. Jest on ironicznym odniesieniem się do oferty krakowskich biur turystycznych proponujących łączone wycieczki do Kopalni Soli w Wieliczce i obozu Auschwitz-Birkenau. Ta propozycja jest całkowicie pozbawiona refleksji dotyczącej znaczenia tych miejsc i przynależnej im pamięci.
Nie jest to pierwsza prezentacja tej pracy w przestrzeni miejskiej Krakowa. We wrześniu 2009 roku rzeźba została odsłonięta na pl. Niepodległości w Podgórzu. W sierpniu 2010 roku przeniesiono ją na ul. Lipową, obok tunelu stacji PKP Kraków Zabłocie, w sąsiedztwo MOCAK-u i Muzeum Krakowa. W marcu 2016 roku, w czasie rozbudowy stacji Kraków Zabłocie, rzeźba została zdeponowana na terenie należącym do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego. Od 2018 roku obiekt należy do Kolekcji MOCAK-u. W 2023 roku muzeum otrzymało zgodę z Zarządu Zieleni Miejskiej na ustawienie rzeźby na skwerze w pobliżu Mostu Kotlarskiego. Wykonania ścieżki, fundamentu oraz montażu rzeźby – w ramach sponsoringu – podjęła się firma RE-Bau.
Miejsce: skwer przy zbiegu ul. Zabłocie i Kotlarskiej